Volvo FM9 / FM12 (2001-2005) – bezpieczniki, przekaźniki i schematy

Volvo FM po modernizacji przeprowadzonej na początku XXI wieku występowało przede wszystkim jako FM9 i FM12. W samochodach z lat 2001-2005 stosowano instalację elektryczną określaną w dokumentacji serwisowej Volvo jako VERSION2. W tym okresie układ był jednak kilkukrotnie aktualizowany, dlatego dwie ciężarówki FM o podobnym wyglądzie mogą mieć inne wykorzystanie niektórych pozycji w centralce bezpieczników.

Największe różnice dotyczą między innymi F1, F6, F18, F20, F31, F36, F47, F51 oraz dodatkowych pozycji F95-F97. W samochodach z początku produkcji część z nich pozostawała wolna albo służyła innemu obwodowi. Z tego powodu przy pracy przy instalacji elektrycznej trzeba uwzględnić numer podwozia CHID oraz naklejkę umieszczoną pod pokrywą rozdzielni konkretnego samochodu.

Ważne: nie należy montować bezpiecznika o większym amperażu niż przewidziany dla danej wersji. Jeżeli bezpiecznik przepala się ponownie, przyczyną jest usterka instalacji lub odbiornika, a zwiększenie wartości zabezpieczenia może doprowadzić do przegrzania przewodów i uszkodzenia samochodu.

Spis treści

• Których wersji Volvo FM dotyczy schemat?
• Lokalizacja bezpieczników i przekaźników
• Schemat głównej centralki
• Główne bezpieczniki FM1-FM4
• Bezpieczniki F1-F97
• Volvo FM 2001-2002 – różnice
• Bezpieczniki modułu świateł LCM
• Przekaźniki K1-K54
• Najczęściej szukane obwody
• FAQ – Volvo FM9 i FM12

Volvo FM9 i FM12 – który schemat wybrać?

Artykuł dotyczy ciężarówek Volvo FM VERSION2 z pierwszej połowy lat 2000., przede wszystkim FM9 i FM12. Dokumentacja fabryczna z 2002 roku obejmuje FM9, FM12 oraz bliźniaczo rozwiązany elektrycznie FH12. Późniejsze wydania rozszerzono również o FH16 i NH12.

Dla samochodów z późniejszego okresu Volvo wskazuje między innymi zakresy rozpoczynające się od CHID A591628/B381169, a następnie A610059/B411901. Numer podwozia jest dokładniejszym sposobem doboru schematu niż sam rok rejestracji.

Jeżeli przykładowo ciężarówka z 2002 roku ma wolne miejsce F6, jest to zgodne z dokumentacją z tego okresu. W późniejszej instalacji F6 zasila osuszacz powietrza. Podobnie F31 w starszej wersji jest związany z ogrzewaniem postojowym, podczas gdy w późniejszym układzie jest zabezpieczeniem zasilającym F95-F97.

Gdzie są bezpieczniki w Volvo FM?

Główna centralka bezpieczników i przekaźników znajduje się w kabinie pod pokrywą w środkowej części deski rozdzielczej, przed fotelem pasażera. Pod pokrywą znajduje się etykieta przedstawiająca obsadę bezpieczników i przekaźników właściwą dla danego samochodu.

Układ centralki różni się nieznacznie pomiędzy ciężarówkami z kierownicą po lewej i prawej stronie. Na fabrycznych rysunkach są dlatego osobno oznaczone elementy „LHD only” oraz „RHD only”.

Cztery główne bezpieczniki dużej mocy znajdują się natomiast w skrzynce akumulatorów na podwoziu. Są to bezpieczniki przykręcane, a nie typowe małe bezpieczniki płytkowe.

Schemat centralki bezpieczników i przekaźników

Poniższy rysunek pokazuje rozmieszczenie bezpieczników w centralce VERSION2. Widoczne są między innymi podstawowe pozycje F1-F24, kolejne grupy F25-F76 oraz późniejsze F95-F97.

Nie każda pozycja widoczna na rysunku musi być obsadzona. Wyposażenie zależy od podwozia, rodzaju skrzyni biegów, zawieszenia, przystawki PTO, ogrzewania postojowego, zabudowy, rynku oraz roku produkcji.

Główne bezpieczniki w skrzynce akumulatorów

Bezpieczniki FM1-FM4 przenoszą bardzo duży prąd. Ich uszkodzenie powinno być traktowane inaczej niż przepalenie zwykłego bezpiecznika płytkowego. Nie wolno wykonywać obejścia przewodem ani montować zabezpieczenia o większej wartości.

Bezpieczniki Volvo FM9 / FM12 – późniejszy układ VERSION2

Poniższa tabela odpowiada rozwiniętej instalacji stosowanej w późniejszych samochodach z badanego okresu. Tam, gdzie pozycja zmieniała funkcję względem wcześniejszego FM, zaznaczono to w dalszej części artykułu.

Volvo FM 2001-2002 – najważniejsze różnice w skrzynce

Fabryczny schemat Volvo z 2002 roku nie jest identyczny z późniejszą rozpiską. Jeżeli samochód pochodzi z początku produkcji FM9/FM12 VERSION2, szczególnie ważne są poniższe różnice.

To również wyjaśnia, dlaczego niektóre internetowe rozpiski opisują F63 jako Alcolock, F64 jako system opłat drogowych albo F10 jako czujnik NOx. Są to funkcje z późniejszego etapu rozwoju instalacji Volvo FM i nie powinny być przypisywane całemu zakresowi 2001-2005.

Bezpieczniki modułu oświetlenia LCM

Volvo FM VERSION2 nie wykorzystuje klasycznego osobnego bezpiecznika dla każdego pojedynczego światła zewnętrznego. Oświetleniem steruje moduł LCM. Poszczególne grupy wyjść modułu są zabezpieczone sześcioma bezpiecznikami 25 A.

Przy awarii pojedynczego światła warto pamiętać, że LCM również elektronicznie kontroluje obwody. Komunikat o usterce oświetlenia nie musi więc oznaczać przepalonego małego bezpiecznika w głównej centralce.

Przekaźniki Volvo FM VERSION2

Rozmieszczenie przekaźników pokazano na poniższym rysunku. Część gniazd jest przeznaczona wyłącznie dla określonego wyposażenia, dlatego brak przekaźnika w pustej pozycji nie oznacza usterki.

Najczęściej szukane bezpieczniki Volvo FM9 / FM12

FAQ – Volvo FM 2001-2005

Dlaczego rozpiska bezpieczników z Volvo FM z 2002 roku nie zgadza się z autem z 2005 roku?

Volvo kilkukrotnie aktualizowało instalację VERSION2. Fabryczne dokumentacje z 2002 oraz 2004-2005 pokazują zmiany funkcji konkretnych pozycji. Przykładowo F6 był początkowo wolny, później zasilał osuszacz powietrza, a F31 zmienił funkcję z obwodu ogrzewania postojowego na główne zasilanie F95-F97. Dlatego należy porównywać również CHID i etykietę pod pokrywą centralki.

Gdzie znajduje się bezpiecznik zapalniczki w Volvo FM9 i FM12?

Zapalniczkę zabezpiecza F14 – 10 A. Nie należy mylić jej z oddzielnym obwodem gniazda 12 V, dla którego w typowym układzie przewidziano F69 – 10 A.

Który bezpiecznik zasila sterownik silnika Volvo FM?

Podstawowym zabezpieczeniem sterownika silnika jest F40 – 15 A. Z układem silnika związane są także F41 – 10 A oraz F42 – 5 A. Głównym przekaźnikiem systemu EMS jest K2.

Volvo FM nie odpala – czy wystarczy sprawdzić F40?

Nie. F40 jest jednym z głównych zabezpieczeń ECU, ale uruchomienie silnika zależy także od przekaźnika EMS K2, przekaźnika rozrusznika K3, VECU, immobilizera, zasilania F7, sterownika skrzyni biegów i blokad rozruchu. W I-Shift lub innych zautomatyzowanych skrzyniach problem z zezwoleniem na rozruch może występować mimo sprawnego F40.

Który bezpiecznik odpowiada za elektryczne odchylanie kabiny?

W typowej instalacji VERSION2 jest to F33 – 30 A. Z układem współpracuje przekaźnik K23. Sam brak pracy pompy nie oznacza jednak automatycznie uszkodzenia bezpiecznika.

Dlaczego w moim Volvo FM F31 odpowiada za ogrzewanie postojowe, a w tabeli za F95-F97?

To jedna z charakterystycznych zmian instalacji. W fabrycznym schemacie z 2002 roku F31 jest przypisany do ogrzewania postojowego. W późniejszej wersji stał się głównym zabezpieczeniem obwodów F95-F97, a samo ogrzewanie postojowe otrzymało F97 – 15 A.

Czy F63 to bezpiecznik Alcolock, a F64 systemu poboru opłat?

Nie w całym zakresie 2001-2005. Fabryczna dokumentacja Volvo dla FM9/FM12 z badanego okresu opisuje F63 i F64 jako wolne w standardowych wersjach lub przeznaczone dla funkcji silnika ISX na rynku australijskim. Opisy Alcolock i systemu opłat dotyczą późniejszej ewolucji instalacji Volvo FM.

Gdzie są bezpieczniki świateł mijania i drogowych?

Oświetleniem zewnętrznym zarządza moduł LCM. Nie ma klasycznego pojedynczego bezpiecznika płytkowego dla każdego reflektora w głównej tabeli F1-F76. LCM ma sześć grupowych zabezpieczeń 25 A, a sam sterownik monitoruje przeciążenia i zwarcia.

Który bezpiecznik sprawdzić, gdy nie działa ABS/EBS naczepy?

Dla zasilania ABS/EBS przyczepy lub naczepy podstawową pozycją jest F25 – 20 A. Obwód po stacyjce zabezpiecza również F70 – 5 A. Układ ABS/EBS samego ciągnika korzysta natomiast między innymi z F28 i F48.

Czy można zastąpić przepalony bezpiecznik 5 A bezpiecznikiem 10 A, żeby dojechać?

Nie. Volvo wyraźnie wymaga stosowania przewidzianej wartości zabezpieczenia. Bezpiecznik o większym amperażu może nie przerwać obwodu przy przeciążeniu, a wtedy uszkodzeniu mogą ulec przewody, złącza lub moduły elektroniczne.