Toyota Yaris Verso XP20 (1999-2005) jest odmianą miejskiego minivana na bazie pierwszej generacji Yarisa, sprzedawaną także pod nazwami Echo Verso i FunCargo na wybranych rynkach. Podobieństwo mechaniczne do Yarisa XP10 nie oznacza identycznego umieszczenia każdej skrzynki i obwodów. W Yarisie Verso występują zabezpieczenia w kabinie, główna skrzynka pod maską, dodatkowy blok reflektorów i blok bezpieczników głównych przy zasilaniu.
Artykuł obejmuje wszystkie pozycje pierwotnych trzech zestawień oraz brakującą czwartą tabelę MAIN/ALT/ABS. Wskazuje warianty z kierownicą po lewej lub prawej stronie, instalacje 1.3 i 1.5 VVT-i, 1.4 D-4D, dodatkowe ogrzewanie PTC, automatyczną skrzynię i fabryczne światła dzienne. Właściwy układ zawsze sprawdź z oznaczeniami osłony i dokumentacją danego VIN.
Toyota Yaris Verso XP20, FunCargo i różnice rynkowe
Yaris Verso pojawił się pod koniec 1999 roku, a w Europie był oferowany w latach 2000-2005. Model występował m.in. z benzynowymi silnikami 1.3 2NZ-FE i 1.5 1NZ-FE oraz wysokoprężnym 1.4 D-4D 1ND-TV. W Japonii zbliżony samochód nazywał się FunCargo. Zestawienie obejmuje typowy europejski Yaris Verso XP20, a nie nowszy Verso-S czy model Yaris Cross.
Oznaczenia LHD i RHD dotyczą położenia kierownicy. Układ dodatkowych sterowników i dostęp do bezpieczników może być lustrzany albo odmienny, a doposażenie w klimatyzację, ogrzewanie PTC, przeciwmgielne i światła dzienne wpływa na obsadę części miejsc.
Skrzynka w kabinie – bezpieczniki 1-20 i przekaźniki
W samochodzie z kierownicą po lewej stronie skrzynka znajduje się po stronie kierowcy pod deską rozdzielczą, za pokrywą w rejonie dolnego schowka. Aby ją otworzyć, zaparkuj auto, wyłącz zapłon i wszystkie odbiorniki, zwolnij zatrzask osłony i zdejmij pokrywę. Nie demontuj na próbę sterownika SRS lub wiązek kolumny kierowniczej. Przy kierownicy po prawej stronie panel i układ są rozmieszczone odmiennie – sprawdź jego faktyczne położenie przed demontażem.
W rozpisce pozycja 2 występuje jako DEF RLY 10 A albo DEF 20 A. Są to alternatywy, a nie dwie wkładki, które należy jednocześnie montować w tym samym miejscu. W niektórych egzemplarzach osobny wysokonapięciowy bezpiecznik DEF 30 A znajduje się też w dolnej części panelu.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| 1 GAUGE | 10 | ABS, klimatyzacja, światła cofania, ładowanie, licznik, centralny zamek, sterowanie silnikiem, światła dzienne, elektryczne szyby i kierunkowskazy – zależnie od wyposażenia |
| 2 DEF RLY | 10 | Sterowanie przekaźnikiem ogrzewania tylnej szyby i lusterek w wariancie DEF RLY |
| 2 DEF | 20 | Ogrzewanie tylnej szyby i lusterek w alternatywnym wariancie DEF; ten sam numer pozycji, nie drugi bezpiecznik |
| 3 D/L | 25 | Centralny zamek, podwójne ryglowanie i zdalne sterowanie |
| 4 TAIL | 7.5 | Światła pozycyjne, tylne przeciwmgielne, podświetlenie tablicy i wnętrza, reflektory oraz regulacja świateł |
| 5 | – | Miejsce nieobsadzone |
| 6 WIPER | 20 | Przednie i tylne wycieraczki i spryskiwacze, wybrane obwody centralnego zamka |
| 7 ECU-B | 7.5 | Światła przednie oraz tylne przeciwmgielne – zależnie od wyposażenia |
| 8 FOG | 15 | Przednie reflektory przeciwmgielne |
| 9 ACC | 15 | Zapalniczka, zegar, radio, wyświetlacz, licznik, elektryczna regulacja lusterek |
| 10 ECU-IG | 7.5 | Zasilanie sterowania ABS, SRS, wentylatora chłodnicy, grzałki PTC, oświetlenia i wyświetlacza |
| 11 OBD | 7.5 | Gniazdo diagnostyczne |
| 12 HAZ | 10 | Kierunkowskazy i światła awaryjne |
| 13 A.C | 7.5 | Klimatyzacja i układ ogrzewania kabiny |
| 14 S-HTR | 10 | Podgrzewanie foteli, jeśli samochód ma takie wyposażenie |
| 15 | – | Miejsce nieobsadzone |
| 16 STOP | 10 | Światła STOP, sterowanie silnikiem, skrzynia automatyczna i blokada wybieraka |
| 17 AM1 | 50 | Główne zasilanie pozycji ACC, GAUGE, DEF/DEF RLY, S-HTR, WIPER i ECU-IG |
| 18 POWER | 30 | Elektryczne szyby i opcjonalny dach otwierany |
| 19 HTR | 40 | Dmuchawa nawiewu i klimatyzacja |
| 20 DEF | 30 | Główne zasilanie ogrzewania tylnej szyby i lusterek |
| R1 | – | Przekaźnik ogrzewania kabiny |
| R2 | – | Przekaźnik kierunkowskazów |
| R3 | – | Przekaźnik zasilania akcesoriów |
| R4 C/OPN | – | Przekaźnik otwierania obwodu, związany ze sterowaniem zasilania silnika |
Główna skrzynka komory silnika – bezpieczniki 1-17 i przekaźniki
Główna skrzynka znajduje się w komorze silnika w rejonie akumulatora. Po wyłączeniu zapłonu poczekaj, aż wentylatory chłodnicy się zatrzymają; następnie zwolnij zaczepy pokrywy i odczytaj numery nadrukowane przy gniazdach lub na pokrywie. Nie dotykaj przewodów przykręconych do zasilania głównego. Rysunek pokazuje główne bezpieczniki 1-17 i przekaźniki R1-R9, ale ich obsada może się różnić.
W pozycji 7 i 8 Toyota stosowała także oznaczenia H-LP LO LH/RH dla obwodów reflektorów mijania. Pozycje 10-12 mogą służyć przechowywaniu wkładek zapasowych; nie są dodatkowymi zasilanymi obwodami. Układ 1ND-TV i ogrzewania PTC zależy od wyposażenia.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| 1 DOME | 15 | Zegar, licznik, oświetlenie wnętrza, radio, centralny zamek, podświetlenie, alarm przypominający o światłach |
| 2 EFI | 15 | Sterowanie silnikiem i immobilizer, funkcje silnika i skrzyni ECT |
| 3 HORN | 15 | Sygnał dźwiękowy |
| 4 AM2 | 15 | Układ ładowania, rozruch, zapłon, SRS, sterowanie silnikiem i licznik |
| 5 ST | 30 | Układ rozruchu i zapłonu |
| 6 | – | Pozycja nieobsadzona |
| 7 H-LP LH / H-LP LO LH | 10 | Lewy reflektor, jego regulacja i światła dzienne zależnie od wyposażenia |
| 8 H-LP RH / H-LP LO RH | 10 | Prawy reflektor, jego regulacja i światła dzienne zależnie od wyposażenia |
| 9 P/POINT | 15 | Dodatkowe gniazdo zasilania 12 V |
| 10 | – | Miejsce na zapasowy bezpiecznik |
| 11 | – | Miejsce na zapasowy bezpiecznik |
| 12 | – | Miejsce na zapasowy bezpiecznik |
| 13 | – | Brak przypisania w opisanym wariancie |
| 14 | – | Pozycja nieobsadzona |
| 15 RDI | 30 | Wentylator chłodnicy i skraplacza klimatyzacji |
| 16 HTR SUB1 | 50 | Elektryczne ogrzewanie pomocnicze PTC, jeśli wyposażono |
| 17 | – | Pozycja nieobsadzona |
| R1 | – | Przekaźnik wentylatora chłodnicy |
| R2 | – | Drugi przekaźnik wentylatora chłodnicy |
| R3 | – | Przekaźnik rozrusznika |
| R4 | – | Pozycja przekaźnika nieobsadzona |
| R5 | – | Przekaźnik gniazda zasilania |
| R6 | – | Przekaźnik nagrzewnicy PTC |
| R7 EFI | – | Przekaźnik zasilania sterownika silnika |
| R8 A/C | – | Przekaźnik sprzęgła elektromagnetycznego sprężarki klimatyzacji |
| R9 HORN | – | Przekaźnik sygnału dźwiękowego |
Dodatkowa skrzynka reflektorów – osobne bezpieczniki i przekaźniki
Osobny blok świateł może znajdować się obok głównej skrzynki komory silnika. Obsługuje światła drogowe oraz przełączanie wiązki w autach wyposażonych w fabryczny układ świateł dziennych. Rozpoznaj jego obudowę po numerach 1, 2 i R1-R3. Nie należy utożsamiać tych numerów z pozycjami 1 i 2 głównej skrzynki.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| 1 H-LP HI RH | 10 | Światło drogowe prawego reflektora w odmianie ze światłami do jazdy dziennej |
| 2 H-LP HI LH | 10 | Światło drogowe lewego reflektora, powiązane sterowanie licznikiem i światłami dziennymi |
| R1 | – | Przekaźnik reflektorów |
| R2 DIM | – | Przekaźnik przełączania świateł drogowych i mijania |
| R3 | – | Pozycja nieobsadzona |
Blok bezpieczników głównych przy akumulatorze – MAIN, ALT, ABS
To oddzielny blok bezpieczników topikowych dużego prądu umieszczony przy głównym zasilaniu w komorze silnika. Jest związany z akumulatorem i rozdziałem prądu do skrzynek kabiny, silnika i ABS. Nie jest to dodatkowy rząd małych wkładek wewnątrz schematu 1-17. Dokładny dostęp zależy od wersji mocowania i może wymagać specjalnej procedury serwisowej.
Pozycje i wartości poniżej uzupełniono z osobnego wykazu dla XP20. Oryginalny wpis nie zawierał własnego schematu graficznego tego bloku i nie znalazłem potwierdzonego większego identycznego rysunku. Z tego względu nie podstawiam w jego miejsce schematu ze znacznie nowszego Verso-S ani Yarisa XP90. Do identyfikacji położenia trzeba użyć numerów MAIN, ALT i ABS znajdujących się na obudowie lub dokumentacji danego VIN.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| 1 MAIN | 60 | Główne zasilanie podgrupy EFI, DOME, HORN, ST, AM2 i zabezpieczeń reflektorów |
| 2 | – | Pozycja nieobsadzona |
| 3 ALT | 120 | Zasilanie m.in. ECU-B, TAIL, D/L, OBD, RDI, AM1, HAZ, HTR, HTR SUB1, POWER, STOP i DEF |
| 4 ABS | 60 | Główne zabezpieczenie układu ABS |
Dlaczego układ Yarisa Verso różni się między silnikami i rynkami?
LHD i RHD: lokalizacja wewnętrznego panelu i sterowników za deską może być inna. Z tego powodu zdjęcie angielskiej wersji z kierownicą po prawej nie powinno być przedstawiane jako dokładny widok europejskiego auta z kierownicą po lewej.
Benzyna i 1.4 D-4D: silnik Diesla może mieć dodatkowy elektryczny podgrzewacz PTC. W głównej skrzynce zabezpiecza go HTR SUB1 50 A i odpowiedni przekaźnik R6, a w kabinie zasilanie sterujące może przechodzić przez ECU-IG 7,5 A. Nie każda wersja benzynowa ma ten układ.
Światła dzienne: dodatkowa skrzynka świateł z pozycjami H-LP HI LH i H-LP HI RH jest zależna od konfiguracji. Nie zakładaj, że wszystkie samochody z lat 1999-2005 mają identyczną obsadę przekaźników.
Pozycja DEF: w zależności od wersji panel kabiny może mieć DEF RLY 10 A lub DEF 20 A, a osobne główne DEF 30 A może zasilać podgrzewanie szyby. W przypadku awarii wymiana samej wkładki bez ustalenia konfiguracji nie jest wystarczająca.
Przykłady usterek elektrycznych Yarisa Verso
Znika zasilanie gniazda 12 V: w zależności od gniazda sprawdź kabinowe ACC 15 A lub P/POINT 15 A w skrzynce silnika. Gdy nie działa tylko jedno gniazdo, sprawdź jego styki i złącze; te dwa bezpieczniki nie oznaczają jednego wspólnego gniazda.
Nie działa jeden reflektor: pod maską pozycja 7 (lewy) lub 8 (prawy) po 10 A. W wersjach ze światłami dziennymi dodatkowy blok zabezpiecza także światła drogowe. Nie myl obwodów świateł mijania i drogowych.
Silnik nie chce zapalić: pod maską ST 30 A jest związany z układem rozruchu, a EFI 15 A ze sterowaniem silnikiem. W diagnostyce nie można pominąć stanu akumulatora, rozrusznika i immobilizera. Przepalenie bezpiecznika nie jest jedyną możliwą przyczyną.
Nie pracuje wentylator chłodnicy: RDI 30 A i przekaźniki R1-R2 znajdują się pod maską. W kabinie ECU-IG 7,5 A zasila część sterowania. Nie sięgaj ręką do wirnika, ponieważ wentylator może uruchomić się samoczynnie.
Nie działają kierunkowskazy i awaryjne: kabinowe HAZ 10 A jest związane ze światłami awaryjnymi i sygnalizacją skrętu, zaś przekaźnik R2 w kabinie odpowiada za miganie w tym wariancie. Przy problemie tylko jednej lampy sprawdź oprawkę, a nie wyłącznie wspólny bezpiecznik.
Nie działają wycieraczki przednie i tylne: kabinowy WIPER 20 A obejmuje obie grupy, a mechaniczną usterkę przekładni lub przymarznięcie piór trzeba wykluczyć przed dalszymi próbami.
Pytania specyficzne dla Toyoty Yaris Verso XP20
Czy skrzynka Yarisa hatchback XP10 pasuje do Yarisa Verso XP20?
Nie należy zakładać zamienności. Yaris Verso korzysta ze zbliżonej platformy, ale rozmieszczenie dodatkowych przekaźników i obwodów wyposażenia może być inne. Do naprawy dobieraj schemat dla XP20.
Dlaczego pozycja 2 w kabinie jest opisywana jako DEF RLY 10 A albo DEF 20 A?
To dwa warianty obwodu ogrzewania szyby i lusterek, zależne od konfiguracji. Nie oznacza dwóch bezpieczników w jednym gnieździe; dodatkowo występuje główne zabezpieczenie DEF 30 A.
Czy europejski Yaris Verso 1.4 D-4D ma ogrzewanie PTC?
W niektórych wersjach Diesla występuje układ dodatkowego podgrzewania PTC z główną wkładką HTR SUB1 50 A i przekaźnikiem R6. Obsadę trzeba potwierdzić według wyposażenia samochodu.
Dlaczego w Yarisie Verso z rynku brytyjskiego skrzynka wygląda inaczej?
Samochody RHD mają inne rozmieszczenie elementów za deską niż odmiany LHD. Numeracja i fizyczna lokalizacja paneli nie zawsze pozwalają kopiować zdjęcie jednego rynku do drugiego.
Czy Toyota FunCargo z Japonii ma dokładnie takie same bezpieczniki jak Yaris Verso?
To blisko spokrewnione modele, jednak różnice rynkowe i wyposażenie mogą zmieniać obsadę. Oznaczenia należy potwierdzać z dokumentacją własnego egzemplarza.
Nie montuj mocniejszego bezpiecznika, nawet jeśli inny rocznik Yarisa ma większą wartość. Wkładki MAIN 60 A, ALT 120 A i ABS 60 A są elementami zasilania głównego; ich obsługę powierz warsztatowi. Uszkodzony bezpiecznik, który przepala się ponownie, wymaga szukania zwarcia lub przeciążenia.