BMW Z3 E36/7 / E36/8 (1995-2002) – bezpieczniki i przekaźniki

BMW Z3 było pierwszym seryjnie produkowanym roadsterem BMW wytwarzanym na dużą skalę poza Niemcami. Model występował jako Roadster E36/7 oraz zamknięte Coupe E36/8, a gamę uzupełniały sportowe odmiany M Roadster i M Coupe. Produkcja rozpoczęła się w połowie lat 90. i trwała do 2002 roku.

Choć Z3 technicznie należy do rodziny E36, jego instalacja elektryczna nie jest po prostu kopią BMW Serii 3 E36. W zależności od daty produkcji, silnika, nadwozia i wyposażenia różnią się niektóre obwody, dodatkowe bezpieczniki oraz rozmieszczenie przekaźników. Z tego powodu w internecie można znaleźć tabele E36 błędnie podpisane jako Z3.

Poniżej znajduje się zweryfikowany schemat bezpieczników BMW Z3 E36/7 i E36/8, oparty na dokumentacji elektrycznej BMW dla Z3 oraz porównaniu kolejnych roczników. Szczególnie wyróżniamy bezpiecznik zapalniczki, wycieraczek, radia, klaksonu, spryskiwaczy reflektorów, szyb elektrycznych, ogrzewania i układu ABS/ASC.

Uwaga: przypisanie części obwodów zmieniało się w trakcie produkcji. Dotyczy to m.in. świateł przeciwmgielnych, sterowania silnikiem, automatycznej skrzyni, dachu Roadstera i wyposażenia M. Jeżeli karta na pokrywie skrzynki w Twoim samochodzie różni się od poniższej tabeli, pierwszeństwo ma oznaczenie przypisane do konkretnego egzemplarza.

Z3 korzysta z wielu rozwiązań znanych z rodziny E36, dlatego warto zobaczyć również BMW Seria 3 E36 – bezpieczniki. Dla następnej generacji konstrukcji BMW przydatny jest schemat BMW Seria 3 E46. Z podobnego okresu znajdziesz także BMW Seria 5 E39 – bezpieczniki i przekaźniki.

Gdzie jest skrzynka bezpieczników w BMW Z3?

Główna skrzynka rozdzielcza znajduje się po lewej stronie komory silnika. Po zwolnieniu zatrzasku i zdjęciu pokrywy uzyskuje się dostęp do bezpieczników F1-F46 oraz większości podstawowych przekaźników.

Dodatkowe przekaźniki i punkty zasilania mogą znajdować się również pod lewą i prawą stroną deski rozdzielczej. W późniejszych samochodach, szczególnie z sześciocylindrowymi silnikami i w odmianach M, występują także dodatkowe bezpieczniki związane z elektroniką silnika.

Główna skrzynka bezpieczników F1-F46

Poniższa tabela przedstawia podstawowy układ stosowany w BMW Z3. W kolumnie z opisem celowo podajemy najważniejsze odbiorniki zamiast przepisywać każdą gałąź instalacji elektrycznej – jeden bezpiecznik często zasila kilka modułów jednocześnie.

Bezpiecznik zapalniczki BMW Z3

Za przednią zapalniczkę w BMW Z3 odpowiada bezpiecznik F32 o wartości 30 A w głównej skrzynce pod maską. Zasilane jest z niego gniazdo w konsoli środkowej. Dokumentacja elektryczna BMW dla Z3 wskazuje bezpośrednio F32 30 A przy obwodzie przedniej zapalniczki.

Warto o tym wiedzieć, ponieważ część internetowych tabel przypisuje zapalniczkę do F18. W Z3 F18 15 A jest związany przede wszystkim ze sterowaniem silnikiem, dlatego takie zestawienie prowadzi użytkownika do niewłaściwego bezpiecznika.

Jeśli F32 jest sprawny, a gniazdo nadal nie działa, sprawdź styki samej zapalniczki i czy w gnieździe nie ma monety albo innego metalowego elementu. Jeżeli nowy bezpiecznik natychmiast się przepala, nie zastępuj go mocniejszym – trzeba znaleźć zwarcie w obwodzie.

Najczęściej szukane bezpieczniki BMW Z3

• Zapalniczka / gniazdo zasilania: F32 – 30 A.
• Wycieraczki i spryskiwacze: F36 – 30 A; w układzie występują również obwody pomocnicze F44 i F45.
• Radio: F9 – 20 A; część obwodów audio korzysta również z F33 i F44.
• Klakson: F8 – 15 A.
• Spryskiwacze reflektorów: F3 – 30 A.
• Podgrzewane fotele: F4 – 15 A.
• ABS / ASC: główne zabezpieczenie F10 – 30 A; układ korzysta też z innych obwodów zależnie od wersji.
• Szyby elektryczne: m.in. F14 i F19 – 30 A.
• Ogrzewanie / klimatyzacja: m.in. F20 – 30 A oraz dodatkowe obwody F39-F41.

Przekaźniki w głównej skrzynce

Obok bezpieczników znajdują się przekaźniki. Ich dokładne położenie zależy od daty produkcji, rynku i wyposażenia, dlatego nie należy zakładać, że każdy Z3 ma identyczny zestaw w tych samych gniazdach. Typowe funkcje przekaźników w tej strefie obejmują:

Jeśli szukasz przekaźnika pompy paliwa, nie kieruj się wyłącznie numerem R1 z uniwersalnego rysunku. Dokumentacja BMW pokazuje różne rozmieszczenie elementów zależnie od wariantu instalacji, a w części wersji przekaźnik pompy znajduje się na dodatkowym panelu pod deską rozdzielczą.

Dodatkowy nośnik przekaźników pod deską rozdzielczą

Pod lewą stroną deski rozdzielczej znajduje się dodatkowy nośnik przekaźników. Dostęp do niego wymaga zdjęcia dolnej osłony. Obsada zależy od wyposażenia i rynku – mogą się tam znajdować m.in. przekaźniki wentylacji, świateł do jazdy dziennej, funkcji komfortu oraz obwodów odciążających.

Ten panel jest szczególnie ważny podczas diagnozowania usterek, których nie da się powiązać z samą główną skrzynką pod maską. Przed zamianą przekaźników miejscami trzeba porównać oznaczenie na obudowie oraz numer styków.

Listwa połączeniowa pod lewą stroną deski

Kolejny blok znajduje się pod lewą częścią kokpitu. W zależności od rocznika może zawierać dodatkowy bezpiecznik i kilka przekaźników, m.in. obwodów zasilania, świateł, wycieraczek lub blokady rozrusznika.

W starszych zestawieniach można spotkać dla tego panelu pozycję F47 oraz przekaźniki R1-R4. Nie traktuj jednak ich funkcji jako identycznych dla każdego Z3 – BMW zmieniało obsadę wraz z wersją wyposażenia i rynkiem docelowym.

Listwa połączeniowa pod prawą stroną deski

Po prawej stronie deski może znajdować się kolejny nośnik przekaźników. W zależności od samochodu obsługuje on m.in. światła przeciwmgielne, pozycyjne, ogrzewanie zamka oraz wybrane funkcje ogrzewania tylnej szyby.

Dodatkowe bezpieczniki w późniejszych i sportowych wersjach

W dokumentacji elektrycznej późnych Z3 i odmian M pojawiają się także dodatkowe bezpieczniki poza podstawowym zakresem F1-F46. Spotykane są m.in. F48 40 A, F51-F54 30 A, a w skrzynce elektroniki silnika także F201-F205. Nie wszystkie występują w każdym samochodzie.

Dotyczy to szczególnie późniejszych sześciocylindrowych jednostek M54, sportowego S54, wersji M oraz wyposażenia zależnego od rynku. Z tego powodu dodatkowych numerów nie należy przypisywać do odbiornika wyłącznie na podstawie tabeli z innego silnika. Przy diagnozie tej części instalacji najlepiej korzystać ze schematu dla konkretnej daty produkcji i kodu silnika.

Roadster E36/7, Coupe E36/8 i wersje M – najważniejsze różnice

Podstawowa skrzynka F1-F46 jest wspólna dla rodziny Z3, ale różnice w wyposażeniu są istotne. Roadster ma obwody elektrohydraulicznego dachu, Coupe wykorzystuje bezpieczniki związane z tylną szybą i innymi elementami nadwozia, a M Roadster i M Coupe mają odmienne sterowniki silnika i dodatkowe zabezpieczenia.

Zmiany następowały też w czasie produkcji. Przykładowo F17 ma inne zastosowanie w starszych i późniejszych samochodach, a F26 zasila inne zestawy elementów przed i po zmianach instalacji. Dlatego przy starszym Z3 z 1996 roku nie należy bezkrytycznie stosować schematu z auta z 2001 roku.

Co zrobić, gdy bezpiecznik jest dobry, a urządzenie nie działa?

Sprawny bezpiecznik nie oznacza jeszcze, że cały obwód jest sprawny. W Z3 warto sprawdzić również przekaźnik, obecność napięcia po obu stronach bezpiecznika, punkty masowe oraz wtyczkę samego odbiornika. W starszych egzemplarzach znaczenie ma również stan styków skrzynki i złączy pod deską rozdzielczą.

Jeśli bezpiecznik przepala się ponownie zaraz po wymianie, nie zwiększaj jego amperażu. Oznacza to przeciążenie albo zwarcie, które trzeba zlokalizować. Szczególnie przy silnikach elektrycznych – wycieraczkach, szybach czy fotelach – przyczyną może być również mechaniczne zatarcie powodujące zbyt duży pobór prądu.

Więcej schematów z tej samej epoki znajdziesz w artykułach BMW E36, BMW E46 oraz BMW E39. Jeśli interesują Cię późniejsze rozwiązania BMW, zobacz również BMW Seria 5 E60/E61 – bezpieczniki.