Oldsmobile Cutlass (1978-1981) korzysta z kabinowej skrzynki obejmującej 19 ponumerowanych pozycji. W zależności od nadwozia i wyposażenia znajdują się w niej standardowe bezpieczniki, miejsca puste oraz wyłączniki automatyczne chroniące układy komfortu. W tym artykule opisujemy położenie panelu, wartości amperażu, dodatkowe zabezpieczenia i typowe problemy elektryczne występujące w Cutlassie tej generacji.
Rozpiska obejmuje rodzinę tylnonapędowego Cutlassa produkowanego w latach 1978, 1979, 1980 i 1981, w tym odmiany coupe, sedan i kombi. Można spotkać różne nazwy i poziomy wyposażenia, m.in. Cutlass Supreme, Salon i Cruiser. Nie wszystkie układy z tabeli występują w każdym aucie. Dotyczy to szczególnie elektrycznych szyb, dachu, tylnej klapy kombi, rozbudowanych układów klimatyzacji, silnika Diesla i systemu elektronicznego sterowania napędem.
Gdzie jest skrzynka bezpieczników Oldsmobile Cutlass 1978-1981?
Główny panel znajduje się w kabinie pod deską rozdzielczą po stronie kierowcy, przy dolnej części kolumny kierownicy i grodzi. Odsuń fotel kierowcy do tyłu, otwórz drzwi i skieruj latarkę nad pedały. W zależności od wersji nadwozia i zamontowanych osłon dostęp może wymagać odchylenia dolnego wyciszenia deski lub osłony przewodów. Nie ciągnij za wiązkę ani nie podważaj na siłę kruchych elementów starej kabiny.
Na panelu można znaleźć również większe elementy automatycznego zabezpieczenia przeciążeniowego. Nie należy mylić ich z przerywaczami kierunkowskazów ani szukać wszystkich dodatkowych zabezpieczeń w jednym bloku. Na przykład część ochrony głównego zasilania realizują łącza topikowe w instalacji rozrusznika, a reflektory mają wyłącznik przeciążeniowy we włączniku świateł.
Schemat głównej skrzynki bezpieczników – 19 pozycji
Diagram przedstawia numerację 1-19. Pozycje 3, 5, 7, 18 i 19 nie mają przypisanych wkładek w podstawowej rozpisce. Pola 4 i 14 przewidziano na automatyczne wyłączniki 30 A. Nietypowa jest pozycja 8, dla której zestawienie podaje dwie alternatywne wartości dla instalacji Diesla: 5 A dla sterowania i 10 A dla obwodu kontroli świec żarowych. Nie należy montować obu wartości jednocześnie w jednym gnieździe.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| 1 | 5 | Oświetlenie zestawu wskaźników i podświetlenie tablicy przyrządów. Nie jest to główny obwód zasilający wskazania poziomu paliwa i temperatury. |
| 2 | 20 | Grzałka elektrycznego ssania gaźnika w wersjach benzynowych mających taki układ. W samochodach z innym systemem zasilania funkcja tego pola może się różnić. |
| 3 | – | Miejsce nieobsadzone w podstawowym zestawieniu Cutlassa 1978-1981. |
| 4 | 30 (CB) | Automatyczny wyłącznik przeciążeniowy elektrycznego szyberdachu, szyb i napędu tylnej klapy w wersji kombi. CB oznacza wyłącznik automatyczny, a nie wkładkę topikową. |
| 5 | – | Miejsce bez przypisanego bezpiecznika w wykazie. |
| 6 | 25 | Dmuchawa i sterowanie ogrzewaniem lub klimatyzacją; także elektryczne zwalnianie pokrywy bagażnika bądź tylnej klapy w odpowiednich wersjach nadwozia. |
| 7 | – | Pozycja wolna według zbiorczej tabeli. |
| 8 | 5 / 10 | Wyposażenie z silnikiem Diesla: 5 A dla obwodów sterowania silnikiem wysokoprężnym albo 10 A dla sterowania układem świec żarowych. Warianty zależne od instalacji. Nie oznacza to zasilania całego prądu grzania świec przez wkładkę 10 A. |
| 9 | 25 | Silnik wycieraczek, spryskiwacz przedniej szyby i sterowanie pracą przerywaną, jeśli takie wyposażenie występuje. |
| 10 | 20 | Światła STOP oraz awaryjne. Normalne kierunkowskazy i światła cofania opisano także przy pozycji 15. |
| 11 | 20 | Układ sterowania silnikiem Computer Command Control w odpowiednich rocznikach, ogrzewanie tylnej szyby, wskaźniki, kontrolki i pakiet przypomnień, sygnalizacja pasów, tempomat, sterowanie sprzęgłem blokującym przekładnię hydrokinetyczną (TCC) i ostrzeganie o hamulcach – zależnie od wyposażenia. |
| 12 | 20 | Przednie światła postojowe i obrysowe, tylne pozycyjne i obrysowe, oświetlenie tablicy rejestracyjnej i komory silnika, schowka oraz wybrane obwody świateł hamowania i kierunkowskazów w wersjach wyposażenia objętych wykazem. |
| 13 | 10 | Radio i fabryczny odtwarzacz kasetowy, jeżeli zamontowano. |
| 14 | 30 (CB) | Automatyczny wyłącznik przeciążeniowy centralnego zamka, elektrycznie regulowanych foteli oraz zasilania ogrzewania tylnej szyby w samochodach z tym wyposażeniem. |
| 15 | 20 | Kierunkowskazy i światła cofania. Jeżeli działają awaryjne, ale zwykłe kierunkowskazy nie, jest to jeden z pierwszych obwodów do skontrolowania. |
| 16 | 20 | Zegar, przypomnienie o kluczyku, elektryczna antena, pakiet ostrzeżeń, zapalniczka i wybrane obwody fabrycznego radia. |
| 17 | 20 | Oświetlenie wnętrza, wybrane obwody centralnego zamka, kondensator przeciwzakłóceniowy radia i zasilanie zegara. |
| 18 | – | Miejsce nieobsadzone w wykazie podstawowym. |
| 19 | – | Miejsce nieobsadzone w wykazie podstawowym. |
Ważne w przypadku Diesla: zapis „10 A – glow plugs” w internetowym zestawieniu należy rozumieć jako obwód sterujący układem świec żarowych, a nie bezpośrednie zasilanie wszystkich świec z 10-amperowej wkładki. Świece żarowe wymagają znacznie wyższego prądu i odpowiedniego układu przekaźnikowego. Przed diagnozą sprawdź, czy samochód ma oryginalny silnik wysokoprężny i właściwą wiązkę. W benzynowym Cutlassie ta pozycja może wyglądać inaczej.
Wyłączniki automatyczne i łącza topikowe poza skrzynką
W starszych autach General Motors nie wszystkie odbiorniki są chronione klasycznymi wymiennymi wkładkami. Automatyczne wyłączniki przeciążeniowe mogą odcinać zasilanie podczas przegrzania i ponownie przewodzić po ochłodzeniu. W głównej instalacji występują także łącza topikowe (fusible links), które zabezpieczają duże gałęzie zasilania. Dlatego objaw okresowego zaniku świateł lub wycieraczek nie zawsze oznacza przepalony bezpiecznik na panelu.
| Pozycja | Amperaż [A] | Chroniony obwód / funkcja |
|---|---|---|
| Włącznik reflektorów | Wyłącznik przeciążeniowy | Zabezpieczenie reflektorów znajduje się we włączniku świateł. Nie jest standardowym numerowanym bezpiecznikiem 1-19. |
| Silnik wycieraczek | Wyłącznik przeciążeniowy | Silnik wycieraczek ma dodatkową ochronę przeciążeniową niezależną od bezpiecznika 9 (25 A). |
| Obwód rozrusznika | 2 łącza topikowe | W zestawieniu dla wszystkich wersji podano dwa łącza topikowe (fusible links) przy zacisku elektromagnesu rozrusznika. Chronią główne zasilanie instalacji. |
| Elektryczne szyby i szyberdach | 30 (CB) | Automatyczny wyłącznik przy pozycji 4; może obejmować też elektryczną tylną klapę kombi. |
| Centralny zamek, fotele i ogrzewanie szyby | 30 (CB) | Automatyczny wyłącznik przy pozycji 14, jeśli te urządzenia występują. |
Przy braku zasilania całego zespołu urządzeń nie należy zastępować uszkodzonego łącza topikowego kawałkiem zwykłego przewodu. To fabryczny element ochronny o określonych właściwościach. Podobnie wymiana wyłącznika automatycznego szyb na mocniejszy bez ustalenia przyczyny przeciążenia może doprowadzić do przegrzania instalacji.
Cutlass 1978, 1979, 1980 i 1981 – różnice w wyposażeniu
W rodzinie Cutlass występowały jednostki V6 i V8, różne rodzaje gaźników, a w wybranych latach również wersje z silnikiem Diesla. Zestawienia dla całej rodziny obejmują więc zarówno elektryczne ssanie gaźnika (pozycja 2), jak i zasilanie elektroniki silnika oraz sterowania przekładnią hydrokinetyczną (pozycja 11), a także alternatywne obwody przy pozycji 8. Samochód z prostą instalacją gaźnikową nie musi mieć modułu Computer Command Control i wszystkich wymienionych przekaźników.
Równie istotne jest nadwozie. Wersja kombi może mieć elektrycznie obsługiwaną tylną klapę, podczas gdy coupe nie ma takiego urządzenia. Wyposażenie w szyberdach, elektryczne szyby, fotele i centralny zamek zależało od wersji. Jeżeli gniazdo na panelu jest puste, a samochód nie ma związanego z nim odbiornika, nie należy traktować tego automatycznie jako brakującego bezpiecznika.
Jaki bezpiecznik sprawdzić przy konkretnej usterce?
W tabeli zestawiono osiem częstych objawów wraz z numerami pozycji do sprawdzenia. To sposób na zawężenie obszaru poszukiwań bez zamieniania sprawnych części. W każdym przypadku należy dodatkowo zweryfikować bezpiecznik miernikiem i sprawdzić stan jego styków.
| Objaw | Pozycja | Amperaż [A] | Wskazówka |
|---|---|---|---|
| Nie działają światła STOP i awaryjne | 10 | 20 | Obwód awaryjnych i lamp hamowania. |
| Awaryjne działają, ale kierunkowskazy nie | 15 | 20 | Kierunkowskazy i światła cofania korzystają z odrębnego obwodu. |
| Nie świeci podświetlenie deski | 1 | 5 | Podświetlenie skali, niekoniecznie same wskaźniki. |
| Nie działają radio i kasety | 13 | 10 | Zasilanie fabrycznego odbiornika audio. |
| Brak wycieraczek i spryskiwacza | 9 | 25 | Główne zasilanie silnika wycieraczek i spryskiwacza. |
| Nie działają elektryczne szyby | 4 | 30 (CB) | Automatyczny wyłącznik zamiast zwykłej wkładki. |
| Zanik działania centralnego zamka i fotela | 14 | 30 (CB) | Wspólne zabezpieczenie części urządzeń komfortu. |
| Brak nawiewu ogrzewania lub klimatyzacji | 6 | 25 | Zasilanie dmuchawy i urządzeń ogrzewania/A/C. |
Najczęstsze problemy elektryczne Oldsmobile Cutlass
Światła awaryjne działają, ale kierunkowskazy nie
Światła STOP i awaryjne są wymienione przy pozycji 10 (20 A), natomiast kierunkowskazy i cofanie przy pozycji 15 (20 A). Jeżeli awaryjne nadal migają, sprawdź zasilanie 15, przerywacz kierunkowskazów i przełącznik pod kierownicą. Nie ma powodu wymieniać wszystkich lamp tylko dlatego, że dwie funkcje korzystają z podobnych żarówek.
Wycieraczki zatrzymują się i po pewnym czasie ponownie ruszają
Podstawowe zasilanie wycieraczek oraz spryskiwacza zabezpiecza pozycja 9 (25 A), lecz silnik wycieraczek posiada również wyłącznik przeciążeniowy. Przy powtarzającym się zatrzymywaniu warto sprawdzić mechaniczne opory cięgien i napięcie na silniku. Więcej wskazówek znajduje się w poradniku o problemach z wycieraczkami i spryskiwaczem.
Elektryczne szyby działają dopiero po chwili przerwy
W autach z elektrycznymi szybami odpowiedni wyłącznik automatyczny jest w pozycji 4 (30 A CB). Jeśli po kilkukrotnym podniesieniu szyby system przestaje działać, możliwą przyczyną jest zadziałanie zabezpieczenia przy przeciążonym napędzie, opór prowadnic lub uszkodzona wiązka. Nie należy zastępować wyłącznika automatycznego zwykłym drutem ani inną prowizorką.
Zapalniczka i zegar nie działają, ale fabryczne radio gra
Zapalniczka, zegar i dodatkowe obwody pamięci radia są związane z pozycją 16 (20 A), natomiast podstawowe zasilanie fabrycznego radia i odtwarzacza taśmowego opisano w pozycji 13 (10 A). Działające radio nie potwierdza więc, że cały obwód zasilania akcesoriów jest sprawny. Po zmianach instalacji audio warto skontrolować sposób podłączenia radia.
Nie działa podświetlenie zegarów, ale wskaźnik paliwa pokazuje prawidłowo
Oświetlenie tablicy należy do pozycji 1 (5 A), a wskaźniki i kontrolki wymieniono przy pozycji 11 (20 A). Dlatego brak podświetlenia nie świadczy automatycznie o uszkodzeniu wskaźnika paliwa lub czujnika temperatury. Sprawdź osobno obwód lamp, ściemniacz i oprawki żarówek.
Brak nawiewu ogrzewania i problem z otwieraniem bagażnika
W zestawieniu pozycja 6 (25 A) obejmuje urządzenia ogrzewania i klimatyzacji oraz elektryczne zwalnianie bagażnika lub tylnej klapy w autach z takim wyposażeniem. Jeśli obydwa systemy przestały działać, warto sprawdzić wspólne zasilanie. Jeżeli nie działa tylko dmuchawa, trzeba zbadać także przełącznik prędkości, rezystor i silnik nawiewu.
Świece żarowe nie nagrzewają się w Cutlassie Diesel
W pozycji 8 wykazano odmienne wartości 5 A i 10 A dotyczące układu wysokoprężnego. Tabela nie zastępuje schematu dużej mocy świec żarowych: obwód sterowania i obwód ich zasilania są różnymi elementami instalacji. Jeżeli świeci się kontrolka, lecz rozruch na zimno jest utrudniony, należy sprawdzić właściwy przekaźnik, napięcie na świecach i wiązkę silnika Diesla, a nie po prostu montować większą wkładkę.
Reflektory migają lub gasną przy dłuższej jeździe
Reflektory mają zabezpieczenie przeciążeniowe we włączniku świateł. Jeżeli po nagrzaniu zasilanie znika i pojawia się ponownie, trzeba uwzględnić zarówno samo zabezpieczenie, jak i przegrzewające się styki, przeróbki lamp lub zbyt duży pobór prądu. Przypadkowa podmiana bezpieczników na panelu 1-19 może nie rozwiązać problemu.
Oldsmobile Cutlass a pozostałe samochody tej marki
W tym samym okresie Oldsmobile sprzedawał inne tylnonapędowe modele, które nie miały takiej samej skrzynki. Na przykład Oldsmobile Omega (1975-1979) ma w naszej rozpisce dziewięć pozycji, a Oldsmobile Starfire (1979) – dziesięć. Nie należy stosować tych schematów w Cutlassie na podstawie podobnego logo na masce.
W rodzinie GM A-body z podobnych roczników występował również Pontiac Grand Am (1978-1980). Choć ma on również 19 ponumerowanych miejsc, ich funkcje i obsada mogą być odmienne. Przy diagnostyce ważniejsze od podobieństwa wyglądu skrzynki są dokładny model, rok produkcji, silnik i rzeczywista numeracja na panelu.
Opracowanie: Redakcja bezpieczniki.net. Wartości i funkcje opracowano na podstawie 19-polowego schematu Oldsmobile Cutlass 1978-1981, porównanego z innymi wykazami instalacji tej rodziny. Przy interpretacji wartości 5/10 A dla Diesla rozróżniono obwód sterowania świec żarowych od ich obwodu mocy. Wyposażenie i stan instalacji mogą różnić się zależnie od rocznika, nadwozia oraz zmian wykonanych podczas eksploatacji.